Ból stawów to powszechny problem, wywoływany w większości przypadków przez zapalenie stawów. Zwykle dotyka osoby powyżej 40. roku życia, ale niektóre formy zapalenia stawów mogą pojawić się już w dzieciństwie.
* Informacje zawarte na tej stronie nie mogą być wykorzystywane do samodiagnozy ani samoleczenia. Skontaktuj się ze specjalistą.
Zapalenie stawów to stan zapalny, który charakteryzuje się różnymi rodzajami schorzeń. Staw to połączenie między dwiema lub więcej kośćmi oddzielonymi przestrzenią. Staw jest pokryty błoną maziową, która nawilża i chroni powierzchnie stawowe kości. Te z kolei są pokryte tkanką chrzęstną (chrząstką). Taka konstrukcja pozwala kościom poruszać się i nie ocierać o siebie.
W przebiegu zapalenia stawów błona maziowa ulega stanowi zapalnemu. W rezultacie w dotkniętym obszarze pojawia się obrzęk, skóra staje się zaczerwieniona i bolesna. Jednocześnie zmniejsza się ruchomość stawu. Często proces zapalny rozprzestrzenia się na inne stawy.
Nasilenie objawów zapalenia stawów może wahać się od łagodnych i umiarkowanych do nie do zniesienia i bolesnych. Jednak bez leczenia stan zapalny stawów stopniowo postępuje, a powierzchnie stawowe kości ulegają erozji i zniszczeniu. Zapalenie stawów dotyka głównie stawów stóp i dłoni, łokci i kolan, ale choroba może również atakować inne części ciała.
W ciele człowieka znajduje się 230 stawów. Każdy staw to kompletny aparat, który obejmuje nie tylko kości, ale także chrząstki, mięśnie, warstwy luźnej tkanki łącznej i błony śluzowe. Wszystkie te struktury ułatwiają ślizganie się powierzchni kostnych i napędzają staw. Mimo złożoności budowy, zdrowy staw funkcjonuje bez problemów.
Pojawienie się bólu stawów, czyli artralgia, może być objawem różnych chorób. Ogólnie rzecz biorąc, wszystkie choroby stawów dzielą się na 2 duże grupy:
Czynnikami wywołującymi ból artretyczny mogą być ból gardła, infekcje moczowo-płciowe i jelitowe, zmiany w diecie (spożywanie alkoholu, produktów mięsnych) lub hipotermia.
Przyczyną zespołu bólowego w artrozie jest przeciążenie stawu i jego stopniowa deformacja. Do grupy ryzyka tego zespołu należą:
Ból stawu kolanowego występuje częściej u osób z nadmierną masą ciała oraz u tych, które ze względu na swój zawód muszą stać przez wiele godzin dziennie, takich jak chirurdzy, fryzjerzy, górnicy, malarze, nauczyciele i sprzedawcy. Ból dłoni i rąk występuje częściej u osób wykonujących monotonne ruchy „zmęczeniowe” (w pracach wymagających trzymania narzędzia w ręku), takich jak kasjerzy, ładowacze i muzycy.
Każde nieleczone zapalenie stawów prowadzi z czasem do artrozy, ponieważ stan zapalny zaburza metabolizm chrząstki. Bez odpowiedniego odżywienia chrząstka zaczyna cieńczeć, a następnie stopniowo ulega degradacji.
W artrozie, wywołanej początkowo mechanicznym przeciążeniem stawu, w końcu pojawia się czynnik zapalny. Gdy chrząstka ulega zniszczeniu, uruchamia się naturalny mechanizm jej naprawy. Jednakże, jeśli w jamie stawu gromadzą się cząsteczki zniszczonej chrząstki i martwe komórki, regeneracja nie przebiega tak jak w zdrowej tkance. Z powodu obecności „resztek” tkanki w stawie, rozpoczyna się reakcja zapalna.
Oprócz zapalenia stawów i artrozy, ból podczas ruchu jest konsekwencją uszkodzeń aparatu okołostawowego. Obejmuje on takie struktury jak mięśnie, więzadła, ścięgna i ich pochewki. Gdy źródło bólu zlokalizowane jest w aparacie mięśniowo-więzadłowym, lekarze mówią o zespole mięśniowo-powięziowym. Jego osobliwością jest obecność punktu spustowego – jest to obszar zagęszczenia, który pod wpływem nacisku wywołuje ból. Staw może być zdrowy, ale ból pojawia się, ponieważ do poruszania kończyną konieczne jest użycie napiętego mięśnia.
Terapia chorób stawów wymaga kompleksowego podejścia. Taktyka leczenia obejmuje odciążenie mechaniczne, łagodzenie stanu zapalnego i zapobieganie progresji choroby podstawowej. Tylko w ten sposób można uniknąć zniszczenia chrząstki, zachować jej funkcję i poprawić jakość życia osoby z artralgią.
Leczenie przepisane przez specjalistę może obejmować różne techniki łagodzenia bólu stawów:
Leczenie farmakologiczne obejmuje leki o szybkim i opóźnionym działaniu. Do pierwszej grupy należą leki przeciwzapalne, które mają działanie zarówno przeciwbólowe, jak i przeciwzapalne. W przypadku dolegliwości stawowych mogą być przepisywane przez specjalistę na możliwie najkrótszy czas i w najmniejszej skutecznej dawce.